Op 22 augustus trokken we tijdens onze vakantie in Italië naar de markt van Viterbo. Kel, de kinderen, Kane, Kira en ik.

Een gezellige Italiaanse markt bezoeken met het hele gezin. Wat rondkijken tussen de kraampjes, genieten van de stad en daarna samen iets eten. Voor ons klinkt dat als een fijne uitstap. Voor Kira betekent zo’n plek vooral heel veel informatie die tegelijk binnenkomt.

Mensen die van alle kanten bewegen. Stemmen, geuren, smalle straatjes, onverwachte aanrakingen en handen die richting hond gaan. Een stad is voor haar geen decor waar ze rustig doorheen wandelt. Ze is voortdurend aan het scannen: wie komt dichterbij, van welke kant, kan ik weg, wat gebeurt er achter mij?

Wij werden haar bodyguards

We merkten al snel dat Kira vooral last had van de concentratie van mensen. Niet één persoon op zich, maar de opeenstapeling. Daarom liepen we als gezin bewust rond haar heen. Niet omdat ze zielig is en ook niet omdat alles voor haar opgelost moet worden, maar om ruimte te maken zodat ze niet elk probleem zelf hoefde af te handelen.

Vooral wat achter haar gebeurde, bleef moeilijk. Wanneer er onverwacht iemand dicht van achteren passeerde, kon ze plots uitvallen. Niet omdat ze “zomaar agressief” was. Ze had die persoon te laat opgemerkt en voelde dat haar uitweg klein werd. De reactie die iedereen ziet, begon dus al veel eerder: bij het voortdurend opletten, het verwerken van alle prikkels en het gebrek aan ruimte.

We hielpen haar door afstand te nemen waar dat kon, haar dicht bij ons te houden zonder haar vast te zetten en af en toe een eenvoudig snuffelspelletje te doen. Geen ingewikkelde oefeningen. Gewoon even haar neus gebruiken, haar hoofd uit de mensenstroom halen en opnieuw landen.

Spanning komt zelden alleen

Wat ik tegelijk heel mooi vond, is hoeveel vooruitgang Kira al heeft gemaakt. Ze kan tegenwoordig meestal één moeilijk moment verwerken. Vroeger werkte dat anders. Eén spannend voorval maakte haar vat voller, waarna de volgende prikkel sneller te veel werd. En daarna nog één. Voor je het wist, was ze niet meer bereikbaar en leek het alsof alles een probleem was.

Nu zien we haar na zo’n moment vaker opnieuw herstellen. Ze kan snuffelen, steun zoeken, weer meelopen en verdergaan. Dat betekent niet dat de spanning verdwenen is of dat we eindeloos kunnen doorgaan. Het betekent wel dat haar systeem meer veerkracht krijgt. Dat is voor mij echte vooruitgang: niet nooit meer reageren, maar sneller opnieuw veiligheid kunnen vinden.

Kira leert zachter praten

Het grootste verschil zie ik in haar communicatie met mensen. Kira leert steeds vaker subtieler aangeven dat ze geen contact wil.

Ze draait haar hoofd of haar hele lichaam weg wanneer iemand toenadering zoekt. Ze gaat opvallend intens snuffelen. Ze probeert afstand te creëren. Dat zijn geen toevallige bewegingen en ook geen koppigheid. Ze zegt: “Ik hoef dit contact niet. Geef mij even ruimte.”

En wanneer iemand dan toch blijft praten, dichterbij komt of contact probeert te maken, horen we soms een subtiele grom. Voor veel mensen voelt een grom als iets dat meteen moet worden afgeleerd. Ik zie net hoe waardevol die boodschap is. Ze gebruikt haar stem zonder meteen te blaffen, naar voren te schieten en iedereen te laten schrikken.

Een grom is informatie. Ze vertelt dat haar eerdere signalen niet voldoende geholpen hebben. Als we die waarschuwing bestraffen of negeren, leren we haar niet om zich beter te voelen. We leren haar alleen dat rustig communiceren niets oplevert.

Niet elke uitstap hoeft perfect te zijn

Was de markt van Viterbo volledig ontspannen voor Kira? Nee. Dat zou ook geen eerlijke beschrijving zijn. Het was druk, ze moest hard werken en er waren momenten waarop het moeilijk werd.

Maar ze liep er wel. Ze communiceerde. Ze herstelde na spanning. En wij luisterden beter dan vroeger.

Dat is wat ik uit deze dag meeneem. Vooruitgang zit niet alleen in een hond die stil blijft en braaf naast je loopt. Soms zit ze in een hoofd dat wegdraait, een neus die de grond opzoekt, een kleine grom of de keuze om samen wat meer afstand te nemen.

Wanneer we die kleine signalen ernstig nemen, hoeft een hond steeds minder hard te roepen. En precies daar groeit vertrouwen: niet omdat wij alles controleren, maar omdat onze hond ervaart dat haar communicatie iets verandert.

Leer luisteren wanneer je hond nog fluistert.